Streszczenie

Cel. Celem podjętych badań była ocena stanu emocjonalnego chorych ze stomią wytworzoną w wyniku operacyjnego leczenia raka jelita grubego oraz analiza jego społeczno-demograficznych uwarunkowań.

Materiał i metody. W badaniach wykorzystano standaryzowany kwestionariusz Funkcjonalnej Oceny Leczenia Raka Jelita Grubego FACT-C (Functional Assessment of Cancer Therapy Scale – Colorectal)oraz Szpitalną Skalę Lęku i Depresji HADS (Hospital Anxiety and Depression Scale). Badania przeprowadzono na grupie 164 chorych w Świętokrzyskim Centrum Onkologii w Kielcach. W badaniach wykorzystano również grupę kontrolną.

Wyniki. Stan emocjonalny chorych był istotnie gorszy w porównaniu z grupą kontrolną zarówno oceniany na skali EWB kwestionariusza FACT-C (p<0,05), jak również przy użyciu skali HADS (dla lęku p<0,05; dla depresji p<0,01). Lepsze wyniki na skali EWB oraz skalach lęku i depresji uzyskiwali chorzy młodsi - w wieku do 60 lat (odpowiednio p<0,001; p<0,01; p<0,001), posiadający wykształcenie średnie lub wyższe (p<0,05) oraz korzystający ze wsparcia grup samopomocy (p<0,001; dla lęku i depresji p<0,05). Ponadto lepsze wyniki na skali EWB uzyskali chorzy aktywni zawodowo (p<0,05), a osoby korzystające ze wsparcia miały również niższe poczucie skrępowania posiadaną stomią (p<0,001). Wyniki na skalach EWB oraz HADS istotnie korelowały z wynikami na skalach funkcjonowania biologicznego i społecznego (rs=0,63 do 0,85; rs=-0,66 do -0,89) oraz skali skrępowania stomią (rs=0,74; rs=-0,75) i skali trudności w pielęgnowaniu stomii (rs=0,69; rs=-0,71 i -0,74).

Wnioski. Stan emocjonalny chorych pozostaje w zależności z poziomem ich funkcjonowania biologicznego i społecznego oraz poziomem radzenia sobie z pielęgnowaniem stomii, a czynnikami różnicującymi jest wiek, wykształcenie, aktywność zawodowa oraz wsparcie grup samopomocy.

Słowa kluczowe: colorectal cancer, emotions, ostomy patients, rak jelita grubego, stan emocjonalny, ,, stomia