Streszczenie

Wstęp. Astma oskrzelowa jest narastającym problemem zdrowotnym współczesnego społeczeństwa. Wśród wielu zagrożeń, jakie niesie ze sobą, istotnym jest upośledzenie jakości życia, wiążące się z: koniecznością systematycznego stosowania leków, pojawieniem się objawów ubocznych leczenia oraz niebezpieczeństwem występowania zaostrzeń zagrażających życiu chorego. Wiele doniesień naukowych podkreśla znaczenie edukacji zdrowotnej w podnoszeniu jakości życia pacjentów.

Cel pracy. Celem pracy była ocena wpływu poziomu wiedzy o chorobie i zachowaniach prozdrowotnych na jakość życia dzieci chorych na astmę oskrzelową.

Materiał i metody. Badaniami objęto 100 dzieci leczonych z powodu przewlekłej AO w Poradniach Pulmonologicznych DSK w Lublinie. Jako narzędzie badawcze wykorzystano: kwestionariusz PAQLQ, test wiadomości o astmie opracowany dla celów pracy oraz analizę dokumentacji medycznej. Wyniki badań. Dzieci, które posiadały wystarczającą wiedzę o astmie, lepiej oceniły swoją jakość życia w stosunku do pozostałych. Analiza statystyczna wykazała istotny wpływ poziomu wiedzy o chorobie na funkcjonowanie emocjonalne badanych dzieci (p=0,005). Okazało się, że w miarę wzrostu wiedzy o astmie, ankietowane dzieci rzadziej doświadczały negatywnych emocji wynikających z choroby, takich jak: lęk, niepokój, zmartwienie, niezadowolenie czy zdenerwowanie. Dzieci z wysokim poziomem wiedzy zdrowotnej rzadziej też, w porównaniu do pozostałych, miały poczucie mniejszej wartości, bycia innym czy wręcz odrzucenia przez środowisko. Zastosowana analiza statystyczna wykazała istotnie niższą ocenę jakości życia u dzieci z wysoką umiejętnością samokontroli choroby w odniesieniu do pozostałych (p=0,033).

Wnioski. Wysoki poziom wiedzy o własnej chorobie wpływał pozytywnie na stan emocjonalny dziecka, zaś prowadzona samokontrola astmy ograniczała jego aktywność życiową. Przeprowadzone badania niezbicie potwierdzają konieczność włączenia edukacji zdrowotnej do kompleksowego postępowania leczniczo-pielęgnacyjnego.

Słowa kluczowe: astma oskrzelowa, bronchial asthma, children, dzieci, edukacja zdrowotna, health education, jakość życia, quality of life