Streszczenie

Cel. Celem niniejszego badania jest określenie najczęściej wybieranych strategii radzenia sobie ze stresem wśród młodzieży nadużywającej substancji psychoaktywnych.

Materiał i metoda. Badaniem objęto grupę 100 osób w wieku 14-19 lat nadużywających środków psychoaktywnych. Grupę kontrolna stanowiło 301 osób, nieleczonych z powodu zachowań ryzykownych. W pracy wykorzystano skalę SRSS – Sposoby Radzenia Sobie ze Stresem, której autorem jest P. Oleś.

Wyniki. W zakresie sposobów radzenia sobie ze stresem, mierzonych Skalą Radzenia Sobie ze Stresem (SRSS), wystąpiły istotne różnice pomiędzy grupami w zakresie skal: poszukiwanie rozwiązania (RO), dezorganizacja (DE), bagatelizowanie (BA), kompensowanie (KO), strategia skoncentrowana na problemie (PZS). Młodzież nadużywająca środków psychoaktywnych istotnie rzadziej niż młodzież z grupy kontrolnej poszukiwała aktywnego radzenia sobie ze stresem, przez co częściej ulegała dezorganizacji i częściej bagatelizowała i umniejszała znaczenie sytuacji stresowej. Dyskusja. Osoby nadużywające substancji psychoaktywnych z badanej populacji wykazywały się podatnością na bodźce zewnętrzne, które je rozpraszają i stresują, wywołując w nich postawę obronną. Wiele teorii psychologicznych i socjologicznych podkreśla, że niektóre cechy osobowości związane ze sferą poznawczą, emocjonalną i motywacyjną, wpływające na formę oraz jakość relacji z samym sobą i z otoczeniem, mogą ułatwiać czy nawet predestynować do określonych zachowań, w tym do nadużywania substancji psychoaktywnych. Również nieumiejętność radzenia sobie ze stresem to jedna z cech i stanów bardzo często stwierdzanych w tej grupie ryzyka.

Wnioski. Przeprowadzone badania potwierdzają, że w sytuacji stresującej, młodzież nadużywająca środków psychoaktywnych częściej stosuje Strategie Zorientowane Emocjonalnie, które zmierzają do zredukowania emocji i zmniejszania przykrego napięcia, oraz bierne strategie postępowania w sytuacji stresowej.

Słowa kluczowe: młodzież, psychoactive substances, stres, stress, środki psychoaktywne, youth