Streszczenie

Wykonywanie zawodu stomatologa związane jest z oddziaływaniem szeregu uciążliwych i szkodliwych czynników, które stanowią potencjalne zagrożenie zdrowotne. Najczęściej dotyczą przeciążeń układu ruchu, narażenia na infekcje i alergie, niebezpieczeństwa uszkodzenia wzroku i słuchu. Problem zagrożeń zawodowych, które wynikają z wykonywania zawodu stomatologa dotyczy ponad 12-tysięcznej populacji. Najbardziej powszechną dolegliwością stomatologów są zespoły bólowe kręgosłupa, choroby układu mięśniowo-szkieletowego i obwodowego układu nerwowego. Za choroby zawodowe związane z układem ruchu uznano: zapalenie nadkłykcia kości ramiennej i zespół cieśni nadgarstka. Zespoły bólowe kręgosłupa zaliczane są do chorób parazawodowych, w których powstawaniu warunki pracy są tylko jednym z możliwych czynników wpływających na ich ujawnienie. Zminimalizowaniu przeciążeń układu ruchu w miejscu pracy stomatologa powinny służyć wielorakie działania. Po pierwsze – studenci stomatologii powinni uzyskać wiedzę z zakresu ergonomii i profi laktyki chorób zawodowych i parazawodowych oraz wykształcić nawyk prawidłowej pracy, a czynni zawodowo stomatolodzy stale doskonalić umiejętności w tym zakresie w ramach kształcenia podyplomowego. Po drugie – miejsce pracy stomatologa powinno być odpowiednio zaplanowanie i wyposażone zgodne z zasadami współczesnej ergonomii, przyjęcia pacjentów odbywać się z zastosowaniem ergonomicznych technik pracy – praca na cztery ręce z asystą przy leżącym pacjencie, a organizacja pracy uwzględniać racjonalne wykorzystanie czasu pracy. Po trzecie – stomatolodzy powinni wykonywać proste ćwiczenia fi zyczne w trakcie przerw w pracy i uczestniczyć w różnych formach aktywności fi zycznej w wolnym czasie. Po czwarte – okresowe badania profi laktyczne stomatologów powinny uwzględniać specyfi kę wykonywanej pracy, być ukierunkowane na wczesne wykrywanie przeciążeń układu ruchu, skutkować szczegółową dokumentacją i uwzględniać systematyczną, okresową rehabilitację układu ruchu stomatologa.

Słowa kluczowe: choroby parazawodowe, choroby zawodowe, dentists, locomotor system, occupational diseases, paraoccupational diseases, stomatolodzy, układ ruchu