Streszczenie

Pandemię urazów już dawno okrzyknięto najdroższą i najcięższą wojną współczesnego świata. Skutki urazowości, takie jak śmierć, czy też długotrwała niepełnosprawność, oprócz strat osobistych i niebagatelnych kosztów leczenia stanowią ogromne obciążenie dla społeczeństwa.

Postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne w obrażeniach wielonarządowych i wielomiejscowych jest złożoną kwestią i wymaga właściwych działań organizacyjnych. Pomimo dużego postępu w traumatologii, ustalenia standardów postępowania w okresie przedszpitalnym i szpitalnym, śmiertelność nadal wynosi 15-30%.

Wiodącą, pierwotną przyczyną śmierci ofiar urazu w pierwszych minutach w okresie przedszpitalnym i w kilku kolejnych godzinach w okresie leczenia szpitalnego jest krwotok. Wstrząs w przebiegu urazu zwykle jest typu hipowolemicznego, w przebiegu masywnych krwotoków. Dużo rzadziej przyczyna jest kardiogenna, neurogenna czy obturacyjna [1]. Zasadnicze znaczenie w leczeniu wstrząsu krwotocznego ma opanowanie źródła krwawienia oraz uzupełnienie wolemii.

Rokowanie we wstrząsie krwotocznym istotnie poprawia szybkie i adekwatne wdrożenie terapii płynami oraz odpowiedź organizmu na wypełnienie łożyska naczyniowego. Pacjenci, poddani terapii płynami w okresie przedszpitalnym zgodnie z wytycznymi ATLS, przeżywali cztery razy częściej niż chorzy, którzy tej terapii nie otrzymali [2].

Słowa kluczowe: epidemia urazów, epidemic of traumas, haemorhage, krwotok, traffic accidents, traumatic shock, wstrząs urazowy, wypadki drogowe