Streszczenie

Wprowadzenie. Rak sutka jest główną przyczyną umieralności kobiet w Polsce. Zachorowalność na ten nowotwór wykazuje stałą tendencję wzrostową. Rozpoznanie raka jest znacznym obciążeniem psychicznym i fi zycznym. Po leczeniu operacyjnym wzrasta także poziom lęku silnie związany ze stresem pourazowym.

Cel pracy. Celem pracy była ocena jakości życia kobiet po leczeniu operacyjnym raka sutka.

Materiał i metoda. Badania przeprowadzono wśród 128 członkiń klubów ,,Amazonki” na terenie województwa podlaskiego. Za podstawę podziału respondentek na dwie grupy uznano rozległość zabiegu operacyjnego. Poziom jakości życia oceniono za pomocą standaryzowanych kwestionariuszy: EORTC, QLQ-C30, QLQ-BR23 i FACT – B.

Wyniki. Rakowi sutka towarzyszą silne i negatywne reakcje emocjonalne w postaci lęku, drażliwości, nadpobudliwości, poczucia zagrożenia i niepokoju. Objawy te odnotowano w obu badanych grupach. W grupie po mastektomii obserwowano labilność emocjonalną, utratę poczucia atrakcyjności fi zycznej, zaburzenia w relacjach partnerskich i poczucie obniżenia własnej wartości. Wykazano również negatywny wpływ lęku i depresji w zakresie zdrowia fi zycznego oraz życia rodzinnego i towarzyskiego. Tylko 8% badanych była zainteresowana operacją odtwórczą.

Wnioski. Ocena satysfakcji życiowej kobiet po mastektomii zależy od nasilenia stresu pourazowego. U kobiet po tumorektomii jakość życia jest na poziomie wyższym. Kobiety po mastektomii powinny być objęte długoterminową i kompleksową opieką specjalistyczną, która może im pomóc w odzyskaniu równowagi fi zycznej i psychicznej.

Słowa kluczowe: breast carcinoma, jakość życia, life quality, mastectomy, mastektomia, rak sutka