Streszczenie

Zdrowie jest w pewnym sensie fenomenem, które zależy od wielu czynników. Do niedawna polityka ochrony zdrowia na Białorusi była ukierunkowana tylko na ocenę funkcjonowania służby zdrowia jako systemu. Temu sprzyjała tradycja kolektywizmu i unikanie odpowiedzialności indywidualnej. Celem pracy jest przedstawienie wybranych cech demografi cznych, zdrowotnych, społecznych ludności białoruskiej jako czynników mobilizujących do zmiany zachowań zdrowotnych członków społeczeństwa.

W warunkach przemian społecznych oraz kryzysu ekonomicznego odnotowano negatywne zmiany w stanie zdrowia społeczeństwa na Białorusi, takie jak: zjawisko depopulacji; zwiększenie się liczby osób z patologią przewlekłą; wzrost zachorowalności ogólnej (za ostatnie 10 lat zachorowalność ogólna wzrosła o 16,3%); gwałtowny wzrost rozprzestrzeniania się oraz „odmłodzenie” chorób z zakresu patologii społecznej (od 1995 roku liczba chorych z alkoholizmem i psychozą alkoholową na Białorusi wzrosła o 56,5%; liczba dzieci do lat 15, zarejestrowanych w poradniach leczenia uzależnień, zwiększyła się ponad 6-krotnie); wzrosła zachorowalność na choroby układu krążenia o 75,2%. Temu wszystkiemu towarzyszyło zmniejszenie się zgłoszeń do lekarzy w celu diagnostyki, leczenia chorób oraz brak zainteresowania ludzi własnym zdrowiem. To wszystko przyczyniło się do zmiany priorytetów w polityce ochrony zdrowia, a mianowicie podkreślenie kluczowej roli każdej jednostki ludzkiej w kształtowaniu zdrowia społeczeństwa.

W celu umacniania i potęgowania zdrowia społeczeństwa podjęto szereg kroków w państwowej polityce społecznej: ogłoszono rok 2006 Rokiem Promocji Zdrowia, 2007 – Rokiem Zdrowia Matki, 2008 – Rokiem Zdrowia. Współczesne tendencje obserwowane w ochronie zdrowia ukazują zmianę akcentu w świadczeniach medycznych z choroby na zdrowie, z leczenia na profi laktykę, z pacjenta na człowieka, z terapii na opiekę, z instytucji medycznych na społeczeństwo.

Słowa kluczowe: zdrowie, zachorowalność, społeczeństwo, zachowania zdrowotne, health, incidence, society, health behaviour