Streszczenie

Cel. Celem badań była ocena poziomu agresji i złości u młodzieżynadużywającej substancji psychoaktywnych.

Materiał i metody. Przebadano 100 osób nadużywających środków psychoaktywnych. W skład grupy kontrolnej wchodziło 301 osób, nieleczonych do tej pory z powodu zachowań ryzykownych. W niniejszej pracy wykorzystano Skalę Wyrażania Złości (SEG) autorstwa N. Ogińskiej-Bulik i Z. Jurczyńskiego oraz Inwentarz psychologicznego syndromu agresji (IPSA) Z. Gasia.

Wyniki. Przy ocenie agresji przy zastosowaniu skali IPSA stwierdzono, że w porównaniu do grupy kontrolnej młodzież nadużywająca środków psychoaktywnych osiągała niższe rezultaty w takich kategoriach zespołu agresji, jak: samoagresja emocjonalna (SE) i fi zyczna (SF), tendencje niezamierzonej agresji (NSE), agresja przenoszona (APR) oraz agresja pośrednia (APO), agresja fi zyczna przeciwko środowisku (AF),kontrola agresywnego zachowania (K), tendencja do działań odwetowych (O). Grupa badana także osiągała niższe wyniki w skali kontroli zachowań agresywnych, co oznacza, ze potrafi ła mniej skutecznie kontrolować objawy agresji. Przy zastosowaniu skali SEG w celu badania intensywności i typu złości, potwierdzono różnice pomiędzy grupą badaną i kontrolną w zakresie natężenia zarówno złości zewnętrznej jak i wewnętrznej. Młodzież w grupie NU osiągnęła wyższe wyniki w skali mierzącej złość skierowaną do środka.

Omówienie. Jest wiele badań na temat roli agresji jako zależnej osobowości jak również jej przedstawienie w związkach międzyludzkich. Agresja została potwierdzona również wśród młodych alkoholików. Braucht i Cekiera wymieniają porywczość i wybuchowość wśród młodzieży nadużywającej substancji psychoaktywnych. Częste napady złości i wrogości, zarówno słownej i pozasłownej, skierowane przeciw rodzicom i nauczycielom, będące częścią profi lu osobowości młodzieży uzależnionej od narkotyków, są wymieniane przez Maxwell’a. Cekiera i Dimoff oraz Carter potwierdzają wrogość i agresję wśród osób nadużywających substancji psychoaktywnych, a skierowaną przeciwko innym i im samym.

Wnioski. Nasza praca potwierdza występowanie agresji przeciwko innym i samym sobie oraz tendencje do współistnienia zachowań ryzykownych oraz społecznie szkodliwych form agresji u młodzieży nadużywającej substancji psychoaktywnych.

Słowa kluczowe: aggression, agresja, anger, młodzież, psychoactive agents, środki psychoaktywne, youth, złość