Streszczenie

Cel. Celem niniejszej pracy było określenie charakterystyki samooceny młodzieży nadużywającej substancji psychoaktywnych.

Materiał i metoda. W badaniu uczestniczyło 100 osób w wieku 14-19 lat, nadużywających substancji psychoaktywnych. Grupa kontrolna obejmowała 301 osób nieleczonych pod względem zachowań ryzykownych. Zastosowano test przymiotnikowy ACL, opracowany przez H.G. Gough’a i Helibrun’a.

Wyniki. Młodzież nadużywająca substancji psychoaktywnych używała negatywnych przymiotników do samooceny. W porównaniu do grupy kontrolnej, charakteryzuje się wyższym poziomem potrzeby dominacji (Dom), potrzeby zwrócenia na siebie uwagi (Exh), potrzeby autonomii (Aut); jest nadmiernie ambitna i niecierpliwa (Mas). W porównaniu do młodzieży z grupy kontrolnej, ma zaniżoną potrzebę zrozumienia siebie, zrozumienia innych (Int) oraz sprawowania opieki nad innymi (Nur). W obszarze samokontroli (S-Cn), osobistej adaptacji (Pad), umiejętności przywódczych (Mls), młodzież z grupy badanej uzyskała niższe wyniki niż młodzież z grupy kontrolnej. W obszarze perfekcyjnego postrzegania siebie, młodzież z grupy badanej opisała siebie, używając w większości pozytywnych przymiotników. Młodzież z grupy badanej, w porównaniu do grupy kontrolnej pragnie mieć wyższy poziom: potrzeb osiągania sukcesów (Ach), agresji (agg), opieki nad innymi (Nur), zmiany (Cha), kontaktów z płcią przeciwną (Het), przynależności (Aff), wsparcia od innych (Suc), wiary w siebie (S-Cfd) i autonomii (Aut).

Wnioski. Uzyskane wyniki potwierdzają istnienie zależności pomiędzy zachowaniami ryzykownymi dla zdrowia i życia a negatywnym obrazem siebie, wynikającym z niskiej wiary w siebie oraz rozbieżność pomiędzy „realnym ja” i nieadekwatnym do własnych możliwości „idealnym ja”.

Słowa kluczowe: wyobrażenie o sobie, substancje psychoaktywne, self-conception, psychoactive substances