Streszczenie

Wprowadzenie. Jednym z obszarów kształtowania się człowieka jest rozwój fi zyczny. Jednym z jego aspektów jest lateralizacja. Wraz ze swoimi następstwami, w postaci asymetrii,lateralizacja uznawana jest za prawidłowość rozwoju, której określony poziom decyduje o sprawnym działaniu. W funkcjonowaniu społecznym człowieka niezmiernie ważną rolę odgrywa słuch. U dzieci głuchych może zaistnieć znacznie więcej zaburzeń w zakresie kształtowania się stronności. Jest to spowodowane wpływem głuchoty na pewne struktury neurologiczne i zachowania niesłyszącego.
Cel. Celem poznawczym badań było rozpoznanie i porównanie asymetrii funkcjonalnej w wybranej grupie młodzieży gimnazjalnej niesłyszącej. Dokonano także porównania do słyszących rówieśników i rozpoznania zagadnienia w aspekcie płci badanych.
Materiał i metoda. Badania przeprowadzone zostały wśród uczniów niesłyszących jednego z Ośrodków Szkolno-Wychowawczych dla Niesłyszących w południowej Polsce oraz wśród słyszących uczniów publicznego gimnazjum w tej samej miejscowości. Do badań wykorzystano wrocławski test asymetrii autorstwa Koszczyca i Sekity.
Wyniki. W badanych grupach dziewcząt i chłopców słyszących i niesłyszących dominuje prawostronny kierunek asymetrii funkcjonalnej. Obie grupy badanych dziewcząt oraz badani chłopcy słyszący mają dominujący jednorodny profi l asymetrii funkcjonalnej. U chłopców niesłyszących dominował profi l skrzyżowany. U dziewcząt i chłopców słyszących dominują te same kierunki i profi le asymetrii funkcjonalnej. Uczniowie niesłyszący mają odmienny profi l asymetrii funkcjonalnej, ale ten sam jej kierunek.
Wnioski. Można stwierdzić, iż wada słuchu determinuje lateralizację, co jest szczególnie widoczne u chłopców niesłyszących. Natomiast w przypadku dziewcząt, uszkodzenie słuchu również wpływa na lateralizację, jednak w mniejszym stopniu. Nie występują istotne różnice dymorfi czne w zakresie zlateralizowania ciała.

Słowa kluczowe: asymetria, asymmetry, dysfunkcja, hearing dysfunction, młodzież, słuch, teenagers