Streszczenie

Cel.Celem pracy jest ocena zmian w umieralności i przeciętnym dalszym trwaniu życia w wieku 0 lat, jakie nastąpiły w wyniku transformacji społeczno-ekonomicznej w Polsce.
Materiał i metody. Dane o zgonach pochodzą z pełnych baz wyjściowych. jakie zostały utworzone dla 1991 i 2002 r. Dane na podstawie których przeprowadzono charakterystykę demografi czną badanej populacji zaczerpnięto z wyjściowych tablic wynikowych Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie i Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego w Łodzi. Do oceny wpływu zmian natężenia zgonów w poszczególnych grupach wieku na zmiany e₍₀₎ zastosowano metodę J.H. Pollarda. Ponadto w analizie statystycznej posługiwano się wskaźnikami natężenia, struktury i dynamiki, standaryzacją bezpośrednią i testem u. Za punkt wyjścia badań przyjęto 1991 r., w którym odnotowano najbardziej niekorzystną sytuację epidemiologiczną, zwłaszcza w odniesieniu do najważniejszego problemu zdrowotnego, jakim są choroby układu krążenia.
Wyniki. W badanym okresie wskaźnik umieralności ogólnej obniżył się z 14,6 na 1000 osób do 13,0 i w dalszym ciągu był istotnie wyższy od wskaźnika w całym kraju (p < 0,001). Wskaźnik umieralności szczegółowej z powodu chorób układu krążenia obniżył się z 775,8 na 100 000 do 518,1. Łączne ryzyko zgonów zmniejszyło się w populacji Łodzi w 2002 r. w porównaniu do 1991 r. i wynosiło 0,892. E₍₀₎ zwiększyło się z 73,80 do 76,19 lat w populacji kobiet, a więc o 2,39 lat, a z tego aż 0,71 lat należy przypisać spadkowi umieralności w grupie 65-74 lata. W populacji mężczyzn e₍₀₎ wzrosło o 4,1 lat, z 63,96 do 68,06 lat, a 1,03 lat było skutkiem redukcji natężenia zgonów w grupie 55-64 lata.
Wnioski. Postępujący proces transformacji społeczno- -ekonomicznej w Polsce sprzyja niwelowaniu różnic w stanie zdrowia. Redukcja umieralności przekłada się na przyrost e₍₀₎, w większym stopniu w grupie mężczyzn niż kobiet.

Słowa kluczowe: duże miasto, life expectancy, mortality, Poland, Polska, post-industrial city, przeciętne dalsze trwanie życia, systemic transition, transformacja systemowa, umieralność